Sevkiyat planlama ve rota programı

Elle planlamada nerede kayıp olur?

Plan bir kişinin kafasındaysa o kişi izne çıkınca dağıtım aksar. Kapasite tahminle yapılır, araç yarım gider ya da mal kalır. Teslim edilmeyen mal akşam konuşulur. Program bu kararı veriye bağlar; ama iyi veri ister: ürün kartında ağırlık, şubede konum, araçta kapasite yoksa plan da eksik kalır. Mobilteg Saha bunu saklamaz: ağırlığı girilmemiş ürünleri öneride listeler, kapasitesi kartta yazmayan aracın o ölçüyle sınırlanmadığını söyler.

Plandan teslime adımlar

• Teslimat bölgeleri haritada çizilir; şube bölgede değilse satış bölgesine göre gruplanır
• Otomatik plan: öneri üretir, planlayıcı uygulayana kadar hiçbir şey kaydedilmez
• Elle plan: sefer, araç, şoför ve duraklar; ağırlık aşımı gerekçeyle geçilir
• Soğuk zincir ürünü, sıcaklık takibi açıksa yalnız frigorifik araca yüklenir
• Depodan yükleme: toplama listesi ve barkod kontrollü yükleme; birden çok kişiye bölünür
• e-İrsaliye: sevkiyat çıkarken araç plakası, şoför ve adresle QNB eFinans’tan (firma hesabıyla)
• Şoför: Android’de rota, durak bazında navigasyon, imza, fotoğraf ve konumla teslim, kısmi teslim
• Yolda: açık sevkiyata sipariş eklenir, plan revize olur, şoföre bildirilir
• Müşteri: giriş yapmadan canlı takip bağlantısı; firmanın SMS hesabıyla çıkış ve teslim bildirimi
• Dönüş: boşaltma, iade kabul, gün sonu kasa ve belge; merkez onayı
• Maliyet: seferin km, yakıt, otoyol, otopark tutarı; km, durak ve kg başına

Rota nasıl hesaplanır, ne kadar güvenilir?

Durak sırası şube konumlarına ve teslimat saatlerine göre çıkarılır. Yol mesafesi ve süre, firmanın panelden tanımladığı bir yol servisinden alınabilir: OSRM, OpenRouteService, Google Routes ya da Mapbox. Yol servisi tanımlı değilse sonuç yol ağını bilmez, bu nedenle bir öneri olarak okunmalıdır. Gerçek Google, Mapbox ve OpenRouteService anahtarlarıyla henüz denenmedi; canlıya almadan kendi anahtarınızla birkaç gün gerçek güzergâhla karşılaştırın. Konumu olmayan şube rotaya doğru girmez; plasiyer ziyaret rotaları için de aynı veri geçerlidir. Trafik kısa süreli önbelleklenir; bu, canlı trafik navigasyonu değildir, navigasyonu telefonun harita uygulaması yapar.

Şoförün ekranı

Şoför için ayrı uygulama yoktur; aynı uygulama şoför rolüyle açılır. Durak listesi, her durakta teslim edilecek satırlar, barkod kontrolü ve teslimatta tahsilat oradadır. İnternet yoksa teslim kuyruğa alınır. Kısmi teslimde kalan miktar siparişte görünür. Boş ambalaj için ambalaj bakiyesi izlenir. Gün sonu şoför kasasını ve belgelerini kapatır, fark zimmete yazılır.

Araç ve filo

Araç kartında kapasite, frigorifik bilgisi ve belgeler durur; bakım, yakıt, sigorta ve muayene filo takviminde görünür. Araç konumu şoför telefonundan ya da Arvento gibi bir takip cihazı sağlayıcısından alınabilir; cihaz bağlantısı gerçek bir hesapta henüz doğrulanmadı.

ERP ve belge

İrsaliye, fatura, iade ve teslimde alınan tahsilat ERP’ye belge türü kuralınıza göre yazılır. Mikro kullanıyorsanız Mikro sevkiyat programı sayfasında ayrıntılar yazar. Dağıtım modülü (sevkiyat, teslimat, filo, bölgeler) bütün paketlerdedir; Başlangıç paketi 5 araca, Profesyonel 25 araca kadardır, Kurumsal limitsizdir.

Terimler ve seçenekler

Sefer, bir aracın bir yola çıkışıdır; durak, seferdeki bir teslim noktasıdır. Teslimat bölgesi haritada çizilen alandır ve siparişi hangi planla gideceğine bağlar. Kapasite ağırlık ve hacimle ölçülür. Teslimat saati şubenin mal kabul ettiği aralıktır. Kısmi teslim, siparişin bir kısmının teslim edilip kalanının açık kalmasıdır. Rota optimizasyonu duraklar arasında kısa bir sıra aramaktır; matematiksel en kısa çözüm garantisi vermez. Sıralamanın iyi olması için doğru şube konumu, gerçekçi durak süresi ve doğru bir yol verisi gerekir. Bu terimler bütün sevkiyat ürünlerinde benzerdir, satıcıdan her birinin ekranını isteyin.

Otomatik plan neyi hesaplar, neyi hesaplamaz?

Öneri önce siparişleri depo ve bölgeye göre gruplar, sonra en ağır siparişten başlayarak uygun ilk araca yerleştirir, ardından durakları sıralar ve teslimat saatleriyle karşılaştırır. Bu yöntem hızlı ve anlaşılırdır, ama matematiksel olarak kanıtlanmış bir çözüm vermez. Sürücünün yerel bilgisini, yol kapanmasını ya da müşteri ricasını bilemez. Bu yüzden öneri olarak sunulur ve planlayıcı değiştirip uygular. Ağırlığı girilmemiş ürün hesapta yoksa, bu ürünler ayrıca listelenir; bu liste kısalana kadar araç doluluğuna tam güvenmeyin. İlk haftalarda öneriyi kendi planınızla karşılaştırıp farkı konuşmak en yararlı eğitimdir.

Teslim kanıtı neden önemlidir?

“Mal gelmedi” ya da “eksik geldi” tartışması, kanıt yoksa en çok plasiyerin ve muhasebenin zamanını alır. Şoförün imza, fotoğraf ve konumla kapattığı teslimat bu soruyu bir kayda bağlar. Kanıt teslimat kaydında durur, merkezden görülür. Kısmi teslimde teslim edilen miktar satır bazında yazılır ve kalan siparişte açık görünür. İade aynı kayıttan başlar, depoda teslim alma adımıyla kapanır. Hangi kanıtın zorunlu olacağını müşteri tipine göre düşünün: kurumsal zincir için imza ve kaşe ayrı bir süreç gerektirebilir; imza telefondan alınır, kaşeli kâğıt irsaliye ihtiyacınız sürüyorsa fotoğrafını ekleyin.

Ölçülmesi gereken dört rakam

Araç doluluk oranı: öneriyi değerlendirmenin ilk ölçüsü. Tam ve zamanında teslim oranı: müşterinin hissettiği hizmet. Durak başına maliyet: sefer maliyeti ekranından km, durak ve kg başına okunur; bunun için yakıt ve yol masraflarının düzenli girilmesi gerekir. Geri dönen miktar: yanlış plan ya da yanlış sipariş belirtisidir. Bu rakamlar kaynağı düzgün girilmedikçe yanıltır; ilk ay yalnız veri kalitesine bakın, kıyaslamayı sonraya bırakın. Rakamları başka firmanın “ortalama tasarruf” iddiasıyla değil, kendi geçmişinizle karşılaştırın.

Kimler için fazla, kimler için yetersiz?

Bir iki araçla sabit güzergâhta dağıtım yapan firma için otomatik plan gereksiz olabilir; teslim kanıtı ve gün sonu yine işe yarar. Onlarca araç, çok bölge ve yoğun sipariş olan firmada öneri zaman kazandırır. Birkaç depodan bölgeler arası transfer ve ara aktarma merkezi işleten, çapraz sevkiyat yapan firmalarda ise özel bir taşıma yönetim sistemi daha doğrudur. Ürün iki işi aynı kayda bağlamakta güçlüdür: siparişten teslime, teslimden tahsilata. Saf rota matematiği ana amacınızsa bu alanda uzmanlaşmış ürünleri de değerlendirin.

Örnek: sabah 07:00’de planlama

Akşamdan gelen siparişler planlama ekranında listelenir. Planlayıcı otomatik plandan öneri ister: siparişler bölgelere ayrılır, üç araca dağılır, her aracın durak sırası ve ağırlığı görünür. Bir sipariş için “ağırlık bilinmiyor” uyarısı çıkar; ürün kartı düzeltilir. Bir bölgedeki müşterinin bu sabah acil isteği için durak elle öne alınır. Uygula denince seferler yazılır, depo görevleri açılır, araçlar barkodla yüklenir, e-İrsaliye çıkar. Saat ondan sonra gelen bir sipariş yoldaki araca eklenir ve şoföre bildirim gider. Akşam şoför iadeleri ve kasayı teslim eder. Süreler ve sayılar burada örnektir; ürün böyle bir akışı kurar, zamanı firmanız belirler.

Plasiyer rotası ile şoför rotası ayrı şeylerdir

Plasiyer rotası, ziyaret planıdır: müşteriyle görüşme için sıra ve gün. Sevkiyat rotası, teslim için duraklar ve araç yüküdür. İkisi çoğu zaman aynı sıralama aracını kullanır ama kısıtları farklıdır: plasiyerde ziyaret sıklığı ve uyum önemlidir, şoförde ağırlık, teslimat saati ve yükleme sırası önemlidir. Mobilteg Saha’da plasiyer rotası Rota Yönetimi ekranında, sevkiyat planı sevkiyat ekranında yönetilir. Araçtan satış yapan ekipte ikisi tek kişide birleşir: bu durumda rota plasiyer için yazılır, teslim satışla aynı andadır.

Sevkiyat ekranında kim ne yapar?

Planlayıcı sevkiyat ekranında seferi kurar ve değiştirir. Depo görevlisi toplama ve yükleme görevlerini telefonda görür. Şoför kendi seferini, duraklarını ve gün sonunu görür; başka şoförün teslimatını görmez. Satış ekibi siparişin hangi sevkiyatta olduğunu sipariş kaydından okur. Muhasebe teslimden doğan irsaliye, fatura ve tahsilatı izler. Yönetici canlı haritada aracı, sefer maliyeti raporunda sonucu görür. Müşteri isterse bağlantıdan izler. Herkes aynı kayda baktığı için “araç nerede” sorusu telefona dönüşmez; ama bu, konum verisinin düzenli geldiği sürece doğrudur.

Teslim edilemeyen mal

Müşteri kapalıysa durak gerekçeyle kapanır, mal araçta kalır, boşaltma ile depoya döner ya da sonraki sefere planlanır.

Geçiş sırası

1. 1

   Veriyi düzeltin

   Ürün ağırlığı ve hacmi, şube konumu, araç kapasitesi, teslimat saatleri.

2. 2

   Bölgeleri çizin

   Bugünkü dağıtım bölgelerinizi haritaya taşıyın; yenisini icat etmeyin.

3. 3

   Öneriyi karşılaştırın

   Bir hafta otomatik öneriyi elle planınızla yan yana koyun.

4. 4

   Şoförleri alıştırın

   Önce teslim kanıtı, sonra barkod kontrolü, sonra teslimatta tahsilat.

5. 5

   Müşteriyi açın

   Takip bağlantısı ve SMS’i süreç oturunca açın.

Sık sorulan sorular

İlgili çözümler